Seszele – profil kraju

Seszele to najstarsze na świecie wyspy oceaniczne. Aż do XVII w. były niezamieszkałe przez człowieka, ani żadne inne ssaki. Ta izolacja sprawiła, że tutejsza fauna i flora są unikatowe. Dziś Seszele słynną z najpiękniejszych plaż, luksusowych hoteli i turystyki, na którą mało kogo stać.

Zanim zaczęło się osadnictwo

Seszele możemy podzielić na Wyspy Wewnętrzne i Wyspy Zewnętrzne. Te drugie to wyspy koralowe i wulkaniczne, które ukształtowały się w ciągu ostatnich milionów lat. Są one w większości niezamieszkane. Wyspy Wewnętrzne to m. in. największe wyspy: Mahe, Praslin i La Digue. Ich pochodzenie jest dla naukowców zagadką, ponieważ są to jedyne wyspy na świecie, które mają budowę taką samą jak kontynenty. Teoria, którą obecnie uważa się za najbliższą prawdy zakłada, że Seszele były kiedyś częścią Pangei, a później Gondwany. Ok. 125 milionów lat temu od Gondwany odłączył się mały subkontynent, na który składały się Indie, Madagaskar i Seszele. 90 mln lat temu odłączył się Madagaskar, a ok. 65 milionów lat temu – Seszele. Lata te zbiegają się z okresem wyginięcia dinozaurów. Według części naukowców wymieranie największych gadów na świecie było rozciągnięte w czasie i powiązane z aktywnością wulkaniczną, właśnie tam, gdzie Seszele kiedyś stykały się z Indiami. Seszele po odłączeniu się były mikrokontynentem o powierzchni porównywalnej z Polską. Jednak erozja i podnoszenie się poziomu wód sprawiło, że dziś pozostały już tylko najwyższe szczyty tego kontynenciku… oczywiście w postaci wysp.

Mahe

Przed dotarciem Europejczyków za bardzo nie wiadomo, co się na wyspach działo. Spekuluje się, że na wyspy między III a II w. p.n.e. mogli dotrzeć Polinezyjczycy. Z bardzo dużym prawdopodobieństwem można przypuszczać, że o wyspach w IX w. wiedzieli arabscy kupcy, ponieważ handlowali oni orzechami lodoicji seszelskiej, która nie występuje nigdzie indziej. W 1502 r. wyprawa Vasco do Gamy do Indii na pewno dostrzegła Seszele na horyzoncie, bo wyspy pojawiają się na sporządzonych przez Portugalczyków mapach, ale dopiero w 1609 r. oficjalnie stanął na nich pierwszy człowiek.

Kolonizacja

Statek „Ascension” należący do brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej w czasie sztormu zgubił odpowiednią drogą i wypatrzył na horyzoncie wyspy. By schować się przed szalejącą pogodą załoga postanowiła przybić do brzegu. Brytyjczycy byli zachwyceni ze względu na obfitość owoców, ryb i żółwi. Kapitan „Ascension” był także zauroczony urodą Seszeli. Opisywał je jako raj na ziemi. Co z tego jednak, skoro Wielka Brytania z opisu nic sobie nie zrobiła i w ogóle się wyspami nie zainteresowała. Po koniec XVII w. wyspy najprawdopodobniej stanowiły kryjówkę dla piratów atakujących statki na Oceanie Indyjskim.

Seszele

W 1742 r. Francja postanowiła wytyczyć bezpieczny szlak morski ze swojej kolonii, Mauritiusa, do Indii. Wtedy postanowiono sporządzić mapy wysp na północy. Mapy okazały się mało dokładne, a Francja musiała się zaangażować w wojnę kolonialną w Indiach. Seszele znowu zostały zapomniane. Francuzi przypomnieli sobie o ich istnieniu w 1756 r. Uznali, że trzeba je skolonizować zanim zrobią to Brytyjczycy. Wtedy wyspy nazwano Seszelami. Nie do końca wiadomo, skąd wzięła się ta nazwa, ale najprawdopodobniej miała ona uczcić francuskiego ministra finansów Jeana Moreau de Sechellesa. Francja nie ruszyła ochoczo do zakładania osad na swym nowym terenie. Przeciwnie, nieśmiałe próby, jakie podejmowano, wymagały finansów, a Wersal na wszelkie prośby o wsparcie był głuchy. Ostatecznie w 1772 r. ostatnia garstka osadników opuściła wyspy. I w zasadzie od razu pojawiła się kolejna grupa. Ktoś bowiem stwierdził, że na Seszelach można spróbować uprawy cynamonu, goździków, pieprzu i gałki muszkatołowej. Wraz z nową falą kolonistów przypłynęła bardzo duża grupa niewolników. W 1790 r. Seszele zachłysnęły się rewolucją. Proklamowano niepodległość od innych kolonii, opracowano konstytucję… i w zasadzie szybko entuzjazm opadł. Jednym z haseł rewolucji było zniesienie niewolnictwa, a na to kolonizatorzy nie chcieli przystać. Ostatecznie zgodzili się przekazać władzę zarządcy, którego wyśle Francja.

Seszele

W 1794 r. władzę przejął Jean-Baptiste Queau de Quinssy. Sprawnie prowadził on wyspy, ale od samego początku musiał lawirować pomiędzy Francją a Wielką Brytanią. Regularnie bowiem na Seszele przypływały brytyjskie okręty dysponując siłą, z jaką Quinssy nie mógł się równać. Obiecał Brytyjczykom kapitulację jednocześnie wciąż będąc wiernym Francji. Wyglądało to tak, że jak przypływali Brytyjczycy to wywieszał brytyjską flagę, a jak odpływali to na jej miejscu pojawiała się flaga francuska. W 1801 r. zesłano na Seszele więźniów politycznych, których sądy napoleońskie wygnały z kraju. Ich liczba przewyższała liczbę mieszkańców, nie chcieli oni pracować i głosili hasła wolnościowe. To rodziło obawy przed buntem, na szczęście wkrótce zostali oni odesłani dalej.

Seszele

Władza Wielkiej Brytanii

Wojny napoleońskie doprowadziły do całkowitego upadku francuskiej potęgi kolonialnej. Także w rejonie Oceanu Indyjskiego miejsce Francuzów zajmowali Brytyjczycy. W 1811 r. oficjalnie zajęli oni Seszele. Nie mieli jednak łatwo. Mieszkańcy nic sobie nie robili z brytyjskiego prawa, np. dalej korzystając z pracy niewolników. Dopiero w 1835 r. niewolnictwo zostało całkowicie zniesione i surowo przestrzegane przez brytyjskie kontrole. To właśnie na Seszele trafiała spora część oswobodzonych w regionie niewolników. Wieloletnie uprawy doprowadziły do wyjałowienia gleb, brak inwestycji sprawił, że nie było prawie żadnej infrastruktury. Część mieszkańców opuściła wyspy, wyzwoleni niewolnicy pracowali na wolnej ziemi tyle, żeby nie umrzeć z głodu, a część zaczęła się przerzucać na łatwiejsze w utrzymaniu rośliny. Główną osadę na Mahe przemianowano na Victoria na cześć królowej Wiktorii.

Seszele

Brytyjczycy, podobnie jak wcześniej Francuzi, zsyłali na Seszele więźniów politycznych. Wielu z nich opisywało potem okres spędzonych w tym rajskim więzieniu jako najlepszy okres ich życia 🙂 W trakcie I wojny światowej Seszele wysłały do Afryki 800-osobowy oddział. Niestety, okazało się, że są oni kompletnie nieodporni na takie choroby jak czerwonka czy malaria i prawie od razu zostali odesłani z powrotem. Okres Wielkiego Kryzysu i później II wojna światowa wprowadziły Seszele w jeden z trudniejszych momentów. Problemem były niskie płace, wysokie podatki i kiepskie warunki pracy. W 1939 r. powstała pierwsza partia polityczna – Stowarzyszenie Podatników. W 1964 r. powstała Zjednoczona Partia Ludowa Seszeli. Jej przywódcą był Albert Rene, a głównym hasłem – uzyskanie niepodległości. Społeczeństwo było mocno podzielone na zwolenników autonomii i tych, którzy chcieli zacieśniania współpracy ze Zjednoczonym Królestwem. Ponieważ Brytyjczycy nie bardzo się wyspami interesowali, idea Alberta Rene wygrała i w 1976 r. proklamowano niepodległość. Rene został premierem, ale wkrótce dokonał bezkrwawego zamachu stanu i obwołał się prezydentem. Przez następne kilkanaście lat parokrotnie próbowano go obalić. Za niektórymi zamachami stało RPA, za inne odpowiadało CIA. W okresie zimnej wojny Rene potrafił uzyskać pomoc od Rosji i USA, nie opowiadając się oficjalnie za żadną ze stron. Rządził nieprzerwanie aż do 2004 r. zdecydowanie wygrywając każde kolejne wybory. Albert Rene i opisany wcześniej Quinssy mieli największy wpływ na rozwój Seszeli.

Seszele

Od lat 70. inwestuje się w turystykę. Dziś dostarcza ona 70% całego PKB. Drugą ważną gałęzią gospodarki są połowy tuńczyka. Rolniczy klimat, jaki te wyspy miały w czasach kolonizacji, prawie całkowicie zniknął. Jest tu dość drogo, bo większość produktów trzeba importować, a mimo to poziom życia jest całkiem niezły.

Seszele

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *